Con mèo đã sống một triệu lần

Có một con mèo đã một triệu năm rồi mà vẫn chưa chết.


Nó đã từng chết đi một triệu lần, rồi sống lại một triệu lần.

Một con mèo vằn bảnh bao.

Có một triệu người đã yêu thương con mèo ấy, và một triệu người đã khóc khi con mèo ấy chết.

Mèo thì chưa khóc lần nào cả.

Có khi người chủ của mèo là một ông vua. Mèo ghét nhà vua lắm.

Nhà vua giỏi chiến trận, lúc nào cũng bày chuyện đao binh. Và ngài nhốt mèo vào một cái cũi thật sang trọng để đem theo mình khi ra trận.

Một ngày nọ, mèo trúng phải một mũi tên bay tới, lăn ra chết.

Nhà vua đã ôm mèo vào lòng mà khóc giữa trận chiến.

Rồi nhà vua bèn ngưng chiến, quay về thành, chôn mèo trong vườn ngự.

Có khi người chủ của mèo là một thủy thủ. Mèo ghét biển lắm.

Người thủy thủ đã đem mèo theo anh ta đi khắp các đại dương và ghé lại tất cả các hải cảng trên thế giới.

Một hôm, mèo bị rơi từ trên tàu xuống biển. Mèo không biết bơi. Người thủy thủ vội vàng thả lưới vớt mèo lên, nhưng mèo đã chết vì ướt sũng.

Người thủy thủ ôm mèo vào lòng, giờ đây bèo nhèo như chiếc giẻ rách ướt mèm, mà khóc òa lên. Rồi anh ta chôn mèo dưới gốc cây trong công viên nơi một thành phố cảng xa lạ.

Có khi người chủ của mèo là một người làm trò ảo thuật trong gánh xiếc. Mèo ghét gánh xiếc lắm.

Ngày ngày, người làm trò ảo thuật nhốt mèo vào một cái hộp, rồi dùng cưa cưa chiếc hộp ra làm đôi, sau đó lại lấy mèo từ trong hộp ra, vẫn còn nguyên vẹn, và khán giả vỗ tay tán thưởng nhiệt liệt.

Một hôm người làm trò ảo thuật đã lỡ tay cưa mèo đứt làm đôi thật. Ông ta cầm xác mèo đã bị đứt làm đôi, mỗi tay một nửa, mà khóc rống lên.

Không ai vỗ tay cả. Người làm trò ảo thuật đã chôn mèo ở đằng sau rạp xiếc bé như cái chòi .

Có khi người chủ của mèo là một tên kẻ trộm. Mèo ghét tên trộm lắm.

Tên trộm đem mèo theo bên mình khi hắn đi rón rén như mèo vòng quanh những góc phố tối tăm.

Tên trộm chỉ vào những nhà có nuôi chó. Trong lúc chó mải gầm gừ với mèo thì tên trộm cậy tủ sắt.

Một hôm, mèo bị chó cắn chết.

Tên trộm ôm mèo cùng với những viên kim cương mà hắn đã ăn trộm được, vừa khóc vừa lầm lũi đi giữa phố khuya. Rồi hắn về nhà chôn mèo trong khu vườn nhỏ.

Có khi người chủ của mèo là một bà cụ già sống cô độc một mình. Mèo ghét cay ghét đắng bà cụ già .

Bà cụ ngày ngày ôm mèo mà nhìn ra ngoài qua khung cửa sổ nhỏ.

Mèo nằm ngủ suốt ngày trên đùi của bà cụ.

Rồi mèo chết vì già yếu. Bà cụ già lụ khụ đã ngồi khóc suốt một ngày bên xác mèo đã già khụ.

Bà cụ chôn mèo dưới gốc cây trong khu vườn nhỏ.

Có khi người chủ của mèo là một cô bé. Mèo ghét cay ghét đắng cô bé.

Cô bé cõng mèo trên lưng, và ôm mèo thật chặt trong tay khi ngủ. Cô chùi mặt vào lưng mèo mỗi khi khóc.

Một hôm, mèo bị sợi dây của chiếc địu sau lưng cô bé vướng vào cổ mà chết.

Cô bé ôm mèo với cái đầu đã bị thắt gẫy nơi cổ mà khóc suốt một ngày. Rồi cô chôn mèo dưới gốc cây trong vườn.

Mèo đã chết không biết bao lần nhưng chẳng hề chi.

Một lần mèo chẳng phải là của ai cả, mà là mèo hoang.

Đó là lần đầu tiên, mèo được là của chính mình. Mèo yêu chính mình lắm.

Là vì mèo đã trở thành một con mèo vằn bảnh bao.

Mèo cái nào cũng mong được mèo để mắt tới.

Có con đem đến cho mèo một con cá lớn. Có con tặng mèo một con chuột hảo hạng.

Có con đem đến tặng mèo cả quả matatabi quý hiếm mà giống mèo rất thích. Lại có con còn liếm cả những đường lông vằn vện của mèo.

Mèo nói:

-Ta đã từng chết một triệu lần rồi chứ bộ. Đâu phải đợi tới bây giờ. Vớ vẩn !

Là vì mèo chỉ yêu chính mình hơn bất cứ ai khác.

Chỉ có một con mèo duy nhất đã không ngó ngàng tới mèo, một con mèo trắng thật đẹp.

Mèo đến bên mèo trắng, bảo:

-Ta đã từng chết một triệu lần rồi đó nghe.

Mèo trắng chỉ đáp :

-Ờ.

Mèo hơi tức mình. Vì mèo yêu chính mình mà lại.

Ngày hôm sau, rồi hôm sau nữa, mèo tới chỗ mèo trắng, hỏi :

- Chưa sống trọn một lần nào, phải không?

Mèo trắng chỉ đáp :

-Ờ.

Một hôm, mèo đến trước mặt mèo trắng, nhào lộn luôn một lúc ba vòng, rồi bảo :

-Ta đã từng ở với một người làm xiếc.

Mèo trắng chỉ đáp:

-Ờ.

-Ta đã ..một triệu lần..

Mèo ấp úng, rồi đánh tiếng hỏi mèo trắng

-Cho ở bên cạnh nghe ?

Mèo trắng đáp:

-Vâng.

Thế là mèo ở lại bên cạnh mèo trắng

Mèo trắng sinh được một đàn mèo con xinh xắn.

Mèo cũng không bao giờ còn nói:

-Ta đã ..một triệu lần..

Bây giờ mèo đã yêu mèo trắng và bầy mèo con hơn cả chính mình.

Chẳng bao lâu đàn mèo con lớn lên và đi đâu hết cả, mỗi con một ngả.

Mèo mãn nguyện bảo:

-Lũ chúng nó đã khôn lớn cả rồi.

Mèo trắng đáp :

-Vâng.

và dịu dàng kêu nho nhỏ trong cổ .

Mèo trắng đã hơi có dáng vẻ của một bà cụ. Mèo cũng kêu nho nhỏ trong cổ, ra chiều âu yếm đáp lại.

Mèo chỉ mong sẽ sống lâu, mãi mãi cùng với mèo trắng.

Rồi đến một ngày, mèo trắng nằm yên bất động bên cạnh mèo.

Lần đầu tiên trong đời, mèo khóc. Mèo đã khóc từ sáng đến tối, từ tối đến sáng, rồi lại từ sáng đến tối và rồi lại từ tối đến sáng, cứ thế ..Mèo đã khóc một triệu lần.

Trời sáng, rồi lại tối, mèo cứ khóc mãi, cho đến một hôm mèo không còn khóc nữa.

Mèo đã yên nghỉ bên cạnh mèo trắng.

Mèo không bao giờ còn sống lại một lần nào nữa.

The last leaf

In a little district west of Washington Square the streets have run crazy and broken themselves into small strips called "places." These "places" make strange angles and curves. One Street crosses itself a time or two. An artist once discovered a valuable possibility in this street. Suppose a collector with a bill for paints, paper and canvas should, in traversing this route, suddenly meet himself coming back, without a cent having been paid on account!

So, to quaint old Greenwich Village the art people soon came prowling, hunting for north windows and eighteenth-century gables and Dutch attics and low rents. Then they imported some pewter mugs and a chafing dish or two from Sixth Avenue, and became a "colony."

At the top of a squatty, three-story brick Sue and Johnsy had their studio. "Johnsy" was familiar for Joanna. One was from Maine; the other from California. They had met at the table d'hôte of an Eighth Street "Delmonico's," and found their tastes in art, chicory salad and bishop sleeves so congenial that the joint studio resulted.

That was in May. In November a cold, unseen stranger, whom the doctors called Pneumonia, stalked about the colony, touching one here and there with his icy fingers. Over on the east side this ravager strode boldly, smiting his victims by scores, but his feet trod slowly through the maze of the narrow and moss-grown "places."

Mr. Pneumonia was not what you would call a chivalric old gentleman. A mite of a little woman with blood thinned by California zephyrs was hardly fair game for the red-fisted, short-breathed old duffer. But Johnsy he smote; and she lay, scarcely moving, on her painted iron bedstead, looking through the small Dutch window-panes at the blank side of the next brick house.

One morning the busy doctor invited Sue into the hallway with a shaggy, gray eyebrow.

"She has one chance in - let us say, ten," he said, as he shook down the mercury in his clinical thermometer. " And that chance is for her to want to live. This way people have of lining-u on the side of the undertaker makes the entire pharmacopoeia look silly. Your little lady has made up her mind that she's not going to get well. Has she anything on her mind?"

"She - she wanted to paint the Bay of Naples some day." said Sue.

"Paint? - bosh! Has she anything on her mind worth thinking twice - a man for instance?"

"A man?" said Sue, with a jew's-harp twang in her voice. "Is a man worth - but, no, doctor; there is nothing of the kind."

"Well, it is the weakness, then," said the doctor. "I will do all that science, so far as it may filter through my efforts, can accomplish. But whenever my patient begins to count the carriages in her funeral procession I subtract 50 per cent from the curative power of medicines. If you will get her to ask one question about the new winter styles in cloak sleeves I will promise you a one-in-five chance for her, instead of one in ten."

After the doctor had gone Sue went into the workroom and cried a Japanese napkin to a pulp. Then she swaggered into Johnsy's room with her drawing board, whistling ragtime.

Johnsy lay, scarcely making a ripple under the bedclothes, with her face toward the window. Sue stopped whistling, thinking she was asleep.

She arranged her board and began a pen-and-ink drawing to illustrate a magazine story. Young artists must pave their way to Art by drawing pictures for magazine stories that young authors write to pave their way to Literature.

As Sue was sketching a pair of elegant horseshow riding trousers and a monocle of the figure of the hero, an Idaho cowboy, she heard a low sound, several times repeated. She went quickly to the bedside.
Johnsy's eyes were open wide. She was looking out the window and counting - counting backward.

"Twelve," she said, and little later "eleven"; and then "ten," and "nine"; and then "eight" and "seven", almost together.

Sue look solicitously out of the window. What was there to count? There was only a bare, dreary yard to be seen, and the blank side of the brick house twenty feet away. An old, old ivy vine, gnarled and decayed at the roots, climbed half way up the brick wall. The cold breath of autumn had stricken its leaves from the vine until its skeleton branches clung, almost bare, to the crumbling bricks.

"What is it, dear?" asked Sue.

"Six," said Johnsy, in almost a whisper. "They're falling faster now. Three days ago there were almost a hundred. It made my head ache to count them. But now it's easy. There goes another one. There are only five left now."

"Five what, dear? Tell your Sudie."

"Leaves. On the ivy vine. When the last one falls I must go, too. I've known that for three days. Didn't the doctor tell you?"

"Oh, I never heard of such nonsense," complained Sue, with magnificent scorn. "What have old ivy leaves to do with your getting well? And you used to love that vine so, you naughty girl. Don't be a goosey. Why, the doctor told me this morning that your chances for getting well real soon were - let's see exactly what he said - he said the chances were ten to one! Why, that's almost as good a chance as we have in New York when we ride on the street cars or walk past a new building. Try to take some broth now, and let Sudie go back to her drawing, so she can sell the editor man with it, and buy port wine for her sick child, and pork chops for her greedy self."

"You needn't get any more wine," said Johnsy, keeping her eyes fixed out the window. "There goes another. No, I don't want any broth. That leaves just four. I want to see the last one fall before it gets dark. Then I'll go, too."

"Johnsy, dear," said Sue, bending over her, "will you promise me to keep your eyes closed, and not look out the window until I am done working? I must hand those drawings in by to-morrow. I need the light, or I would draw the shade down."

"Couldn't you draw in the other room?" asked Johnsy, coldly.

"I'd rather be here by you," said Sue. "Beside, I don't want you to keep looking at those silly ivy leaves."

"Tell me as soon as you have finished," said Johnsy, closing her eyes, and lying white and still as fallen statue, "because I want to see the last one fall. I'm tired of waiting. I'm tired of thinking. I want to turn loose my hold on everything, and go sailing down, down, just like one of those poor, tired leaves."

"Try to sleep," said Sue. "I must call Behrman up to be my model for the old hermit miner. I'll not be gone a minute. Don't try to move 'til I come back."

Old Behrman was a painter who lived on the ground floor beneath them. He was past sixty and had a Michael Angelo's Moses beard curling down from the head of a satyr along with the body of an imp. Behrman was a failure in art. Forty years he had wielded the brush without getting near enough to touch the hem of his Mistress's robe. He had been always about to paint a masterpiece, but had never yet begun it. For several years he had painted nothing except now and then a daub in the line of commerce or advertising. He earned a little by serving as a model to those young artists in the colony who could not pay the price of a professional. He drank gin to excess, and still talked of his coming masterpiece. For the rest he was a fierce little old man, who scoffed terribly at softness in any one, and who regarded himself as especial mastiff-in-waiting to protect the two young artists in the studio above.

Sue found Behrman smelling strongly of juniper berries in his dimly lighted den below. In one corner was a blank canvas on an easel that had been waiting there for twenty-five years to receive the first line of the masterpiece. She told him of Johnsy's fancy, and how she feared she would, indeed, light and fragile as a leaf herself, float away, when her slight hold upon the world grew weaker.

Old Behrman, with his red eyes plainly streaming, shouted his contempt and derision for such idiotic imaginings.

"Vass!" he cried. "Is dere people in de world mit der foolishness to die because leafs dey drop off from a confounded vine? I haf not heard of such a thing. No, I will not bose as a model for your fool hermit-dunderhead. Vy do you allow dot silly pusiness to come in der brain of her? Ach, dot poor leetle Miss Yohnsy."

"She is very ill and weak," said Sue, "and the fever has left her mind morbid and full of strange fancies. Very well, Mr. Behrman, if you do not care to pose for me, you needn't. But I think you are a horrid old - old flibbertigibbet."

"You are just like a woman!" yelled Behrman. "Who said I will not bose? Go on. I come mit you. For half an hour I haf peen trying to say dot I am ready to bose. Gott! dis is not any blace in which one so goot as Miss Yohnsy shall lie sick. Some day I vill baint a masterpiece, and ve shall all go away. Gott! yes."

Johnsy was sleeping when they went upstairs. Sue pulled the shade down to the window-sill, and motioned Behrman into the other room. In there they peered out the window fearfully at the ivy vine. Then they looked at each other for a moment without speaking. A persistent, cold rain was falling, mingled with snow. Behrman, in his old blue shirt, took his seat as the hermit miner on an upturned kettle for a rock.

When Sue awoke from an hour's sleep the next morning she found Johnsy with dull, wide-open eyes staring at the drawn green shade.

"Pull it up; I want to see," she ordered, in a whisper.

Wearily Sue obeyed.

But, lo! after the beating rain and fierce gusts of wind that had endured through the livelong night, there yet stood out against the brick wall one ivy leaf. It was the last one on the vine. Still dark green near its stem, with its serrated edges tinted with the yellow of dissolution and decay, it hung bravely from the branch some twenty feet above the ground.

"It is the last one," said Johnsy. "I thought it would surely fall during the night. I heard the wind. It will fall to-day, and I shall die at the same time."

"Dear, dear!" said Sue, leaning her worn face down to the pillow, "think of me, if you won't think of yourself. What would I do?"

But Johnsy did not answer. The lonesomest thing in all the world is a soul when it is making ready to go on its mysterious, far journey. The fancy seemed to possess her more strongly as one by one the ties that bound her to friendship and to earth were loosed.

The day wore away, and even through the twilight they could see the lone ivy leaf clinging to its stem against the wall. And then, with the coming of the night the north wind was again loosed, while the rain still beat against the windows and pattered down from the low Dutch eaves.

When it was light enough Johnsy, the merciless, commanded that the shade be raised.

The ivy leaf was still there.

Johnsy lay for a long time looking at it. And then she called to Sue, who was stirring her chicken broth over the gas stove.

"I've been a bad girl, Sudie," said Johnsy. "Something has made that last leaf stay there to show me how wicked I was. It is a sin to want to die. You may bring a me a little broth now, and some milk with a little port in it, and - no; bring me a hand-mirror first, and then pack some pillows about me, and I will sit up and watch you cook."

And hour later she said:

"Sudie, some day I hope to paint the Bay of Naples."

The doctor came in the afternoon, and Sue had an excuse to go into the hallway as he left.

"Even chances," said the doctor, taking Sue's thin, shaking hand in his. "With good nursing you'll win." And now I must see another case I have downstairs. Behrman, his name is - some kind of an artist, I believe. Pneumonia, too. He is an old, weak man, and the attack is acute. There is no hope for him; but he goes to the hospital to-day to be made more comfortable."

The next day the doctor said to Sue: "She's out of danger. You won. Nutrition and care now - that's all."

And that afternoon Sue came to the bed where Johnsy lay, contentedly knitting a very blue and very useless woollen shoulder scarf, and put one arm around her, pillows and all.

"I have something to tell you, white mouse," she said. "Mr. Behrman died of pneumonia to-day in the hospital. He was ill only two days. The janitor found him the morning of the first day in his room downstairs helpless with pain. His shoes and clothing were wet through and icy cold. They couldn't imagine where he had been on such a dreadful night. And then they found a lantern, still lighted, and a ladder that had been dragged from its place, and some scattered brushes, and a palette with green and yellow colors mixed on it, and - look out the window, dear, at the last ivy leaf on the wall. Didn't you wonder why it never fluttered or moved when the wind blew? Ah, darling, it's Behrman's masterpiece - he painted it there the night that the last leaf fell."

Sử dụng dấu phẩy trong tiếng Anh

Dấu Phẩy (The Comma)

Dấu phẩy được dùng để làm rõ ý nghĩa của câu văn. Qua hai câu thí dụ dưới đây, chúng ta sẽ thấy dấu phẩy đã làm cho câu văn có ý nghĩa khác.

Vũ tipped Kristine because he appreciated good service.

Vũ tipped, Kristine, because he appreciated good service.

Trong câu đầu, Vũ đã tặng tiền típ cho một người có tên là Kristine. Trong câu thứ hai, Kristine là người được nghe nói, và chúng ta không biết Vũ đã tặng tiền tiếp cho người nào.

Chúng ta sẽ thấy thêm tầm quan trọng của dấu phẩy qua hai thí dụ sau:

Students who are lazy should be disciplined firmly.

Students, who are lazy, should be disciplined firmly.

Trong câu đầu, chỉ những học sinh lười biếng mới bị thi hành kỷ luật; còn những học sinh khác thì không sao. Trong câu thứ hai, tất cả học sinh đều bị thi hành kỷ luật vì tất cả học sinh đều lười biếng.

1. Dùng dấu phẩy để thành lập một danh sách (to create a series) trong một câu văn:

A series is a list of three or more items inserted into a sentence. Dấu phẩy được dùng để tách riêng mỗi item trong câu văn. Thí dụ:

Bingo crawled a few feet, stopped next to the chair, slowly stood up,

and fell down on the floor.

Trong câu thí dụ trên có bốn items xuất hiện trong một series như sau:

1. crawled a few feet

2. stopped next to the chair

3. slowly stood up

4. fell down on the floor

Những dấu phẩy được dùng để tách riêng từng hành động để người

đọc biết rằng Bingo đã slowly stood up, chứ không phải stopped next to the chair slowly.

Note: Trong thí dụ trên, có dấu phẩy trước chữ and hay không tùy ý thích của người viết. Trong cách viết của người Mỹ, người ta thường dùng dấu phẩy; nhưng trong cách viết của người Anh, các tác giả có khuynh hướng không dùng dấu phẩy trước chữ and. Ðiều nầy cũng áp dụng cho chữ or. Thí dụ:

Our initial plan to travel next year is to take the cruise ship to Alaska,

drive through the continent of the United States, or fly to Europe.

Hoặc: Our initial plan to travel next year is to take the cruise ship to Alaska,

drive through the continent of the United States or fly to Europe.

Nếu tất cả items trong một series dính liền với nhau bởi chữ and, thì không cần dấu phẩy.

Wrong: Nhị Tường said that she wanted a new dress, and a purse,

and a pair of shoes for the coming party.

Lý do câu nầy sai: Chữ and đã thay thế dấu phẩy giữa dress và a purse và

giữa chữ purse và a pair of shoes.

Right: Nhị Tường said that she wanted a new dress and a purse and

a pair of shoes for the coming party.

Khi một series chấm dứt bằng các chữ như etc., and so forth, and so on, hoặc những chữ tương tự ám chỉ một sự liên tục, thì phải có dấu phẩy trước những chữ nầy. Thí dụ:

This year, my wife and I visited Barcelona, Marseille, Venice, Rome,

etc.

I would like you to give me the receipts, bills, order forms, and so

forth.

Note: Hai items không đủ để làm thành một series; do đó, không bao giờ dùng dấu phẩy để tách riêng hai items. Thí dụ:

Wrong: I ordered milk, and sandwich for my breakfast.

Right: I ordered milk and sandwich for my breakfast.

Wrong: I want you to meet me tomorrow, and to see her the day after.

Right: I want you to meet me tomorrow and to see her the day after.

Wrong: Thanh Tuyền went to Tuy Hòa, and won a trophy in a ping-

pong competition.

Right: Thanh Tuyền went to Tuy Hòa and won a trophy in a ping-pong

competition.

2. Dùng dấu phẩy trong một loạt chữ dùng để miêu tả (in a set of descriptions):

Khi hai, hay nhiều hơn, chữ dùng để miêu tả cùng một loại và cùng một tầm quan trọng (same type and importance) liên kết với nhau để mô tả một người hay một vật nào đó, thì những chữ miêu tả nầy phải được chia tách ra bằng dấu phẩy.

Note: Chữ dùng để miêu tả thường là một tiếng tĩnh tự (an adjective).

She is going to hire many experienced, licensed manicurists to work

for her.

My dog is a very smart, docile toy Poodle.

Ðể biết xem những chữ miêu tả có cùng một loại với nhau (coordinate) hay không, chúng ta thêm chữ and vào giữa hai chữ nầy. Nếu câu văn trôi chảy, thì hai chữ miêu tả nầy phải có dấu phẩy ở giữa.

Sóc Nâu is a very cute and intelligent baby girl.

Sau khi thêm chữ and, chúng ta thấy câu văn đọc rất trôi chảy; nên câu trên phải viết là:

Sóc Nâu is a very cute, intelligent baby girl.

Một thí dụ khác:

Sóc Nâu picked two pink flowers in front of her.

Trong câu trên, nếu chúng ta thêm chữ and vào giữa two và pink thì câu văn đọc không trôi chảy một chút nào; do đó, giữa two và pink chúng ta không dùng dấu phẩy.

Một cách khác để biết hai chữ miêu tả có cùng một loại với nhau hay không, chúng ta hoán đổi vị trí của các chữ nầy. Nếu sau khi hoán đổi vị trí, câu văn đọc vẫn trôi chảy, thì chúng ta phải dùng dấu phẩy ở giữa những chữ miêu tả nầy. Trở lại hai câu thí dụ trên:

She is going to hire many licensed, experienced manicurists to work

for her.

My dog is a very docile, smart toy Poodle.

` Sau khi hoán đổi vị trí của các chữ miêu tả trên đây, chúng ta thấy câu văn đọc rất trôi chảy.

Note: Không có dấu phẩy ở giữa chữ miêu tả cuối cùng và chữ nó mô tả.

Wrong: She is a very talented, experienced, beautiful, and young,

lady.

Right: She is a very talented, experienced, beautiful, and young lady.

3. Dùng dấu phẩy để mở đầu cho một chi tiết không quan trọng (nonessential

information):

Chi tiết quan trọng (essential information) là chi tiết nếu lấy ra sẽ làm cho

câu văn mất đi ý nghĩa chính mà người ta muốn nói tới. Chi tiết không quan trọng

(nonessential information) là chi tiết thêm vào cho câu văn thú vị thêm, chứ không ảnh hưởng tới ý chính của câu văn; nếu lấy chi tiết nầy ra, câu văn cũng không mất đi ý nghĩa chính của nó. Dấu phẩy phải luôn luôn được dùng trước chi tiết không quan trọng; chi tiết quan trọng thì không.

I’m not going to Europe unless my wife goes.

Essential information: unless my wife goes

Chi tiết nầy quan trọng vì tôi sẽ đi Âu châu với điều kiện nhà tôi cùng đi. Nếu lấy chi tiết nầy ra, câu thí dụ sẽ có nghĩa khác là Tôi dứt khoát không đi Âu châu.

I’m not going to Europe, although I may go to China.

Nonessential information: although I may go to China

Chi tiết nầy không quan trọng vì mặc dù tôi có thể sẽ đi Trung Quốc chỉ là một chi tiết thêm vào cho vui; trong khi ý chính là tôi sẽ không đi Âu châu không có gì thay đổi. Nếu bỏ chi tiết nầy đi, thì câu thí dụ vẫn giữ được ý chính của nó. Phải có dấu phẩy đứng trước chi tiết nầy.

The dog with the white coat is mine.

Chi tiết quan trọng: with the white coat

Chi tiết nầy quan trọng vì thiếu chi tiết bộ lông trắng bạn sẽ không biết con chó nào là của tôi.

President Reagan’s biography, which I read last week, shows the important role of the First Lady.

Chi tiết không quan trọng: which I read last week

Chi tiết nầy không quan trọng vì nếu bỏ chi tiết nầy ra, thì câu văn vẫn còn giữ được ý chính về vai trò quan trọng của Ðệ Nhất Phu Nhân. Phải có dấu phẩy đứng trước chi tiết nầy.

Trịnh Công Sơn’s song Biển Nhớ is one of my favorite songs.

Chi tiết quan trọng: Biển Nhớ

Chi tiết nầy quan trọng vì thiếu tên bài hát Biển Nhớ thì ai biết bản nhạc nào là một trong những bản nhạc yêu thích của tôi.

Biển Nhớ, Trịnh Công Sơn’s song, is one of my favorite songs.

Chi tiết không quan trọng: Trịnh Công Sơn’s song

Chi tiết nầy không quan trọng vì nếu bỏ chi tiết nầy ra, thì người ta vẫn biết bài Biển Nhớ là một trong những bản nhạc ưng ý nhất của tôi. Phải có dấu phẩy đứng trước chi tiết nầy.

Note: Nên nhớ là khi dùng một chi tiết không quan trọng ở giữa một câu văn, phải có một dấu phẩy đứng trước và một dấu phẩy đứng sau chi tiết nầy.

Wrong: My sister, Phương Mão is one of the nicest ladies in the

world.

Right: My sister, Phương Mão, is one of the nicest ladies in the world.

Wrong: Mai Hương, my most favorite female vocalist is living in

California.

Right: Mai Hương, my most favorite female vocalist, is living in

California.

4. Dùng dấu phẩy để mở đầu cho một chữ ngắt đoạn (interrupter):

Chữ ngắt đoạn trong một câu văn được dùng để nói lên một sự tương phản, một thí dụ, hay một lời góp ý thêm. Giống như những chi tiết không quan trọng (nonessential information) đề cập trên đây, những chữ ngắt đoạn (interrupters) có thể được lấy ra khỏi câu văn mà không ảnh hưởng tới ý chính của câu văn; và cũng giống như những chi tiết không quan trọng, phải có dấu phẩy đứng trước những chữ ngắt đoạn (và có thêm một dấu phẩy đứng đằng sau nếu chữ ngắt đoạn nằm ở giữa câu văn).

The counter top, not the tabletop, was made of marble.

(Not the tabletop gây ra một sự tương phản.)

Quỳnh Nga has been appointed to the position of supervisor, but not

Alice.

(But not Alice tạo ra một sự tương phản.)

Water, for example, is just as damaging as acid for that material.

(For example đưa ra một thí dụ.)

This cup of ice cream, however, could add more than 200 calories to

your diet.

(However đưa ra một lời góp ý thêm.)

Al Gore did not, after all, run for President in 2008.

(After all góp thêm cho ý chính của câu văn.)

No newspaper is completely unbiased, in his expert opinion.

(In his expert opinion là một lời góp ý thêm.)

Quỳnh Thi prefers the laptop, I think, because she can work

anywhere with it.

(I think là một lời góp ý thêm.)

5. Dùng dấu phẩy để nối hai câu văn lại với nhau.

Khi nối hai câu văn đầy đủ lại với nhau, chúng ta có thể dùng dấu chấm phẩy (semicolon) hay một liên tự (conjunction), như and, but, or, nor, for, và yet. Luôn luôn có dấu phẩy đứng trước các liên tự nầy. Thí dụ:

Kim Chi reported on last year earnings, and she discussed plans for

the new investment.

Do your homework today, or risk the teacher’s anger tomorrow.

Before the party Quỳnh Giao prepared the hot tea, yet it cooled down

anyway.

Note: Nếu không dùng một liên tự, thì không thể nối hai câu văn đầy đủ lại với nhau bằng dấu phẩy; trong trường hợp nầy, chúng ta dùng dấu chấm phẩy (semicolon). Không thể dùng dấu phẩy để nối hai câu văn đầy đủ lại với nhau. Câu văn đầy đủ là một câu gồm có tối thiểu một chủ từ và một động từ và nói lên trọn vẹn một ý tưởng nào đó.

Wrong: The storm was supposed to arrive at noon, school was

dismissed early to avoid the danger of heavy rain.

Right: The storm was supposed to arrive at noon; school was

dismissed early to avoid the danger of heavy rain.

Note: Không đương nhiên đặt dấu phẩy trước mỗi liên tự. Nếu liên tự không nối hai câu văn đầy đủ lại với nhau, thì không có dấu phẩy trước liên tự trong trường hợp nầy.

Wrong: She did not please her mother-in-law, or her father-in-law.

Right: She did not please her mother-in-law or her father-in-law.

Wrong: Cư sipped the wine slowly, and eventually drank it all.

Right: Cư sipped the wine slowly and eventually drank it all.

Wrong: The principal of the school, or the supervisor will address the

issue of unexcused absences at the next school meeting.

Right: The principal of the school or the supervisor will address the

issue of unexcused absences at the next school meeting.

Ngoại lệ: Nếu nối từ ba câu văn đầy đủ trở lên, thì chúng ta xem đó như là một series; hãy đặt dấu phẩy sau mỗi câu văn được nối với một câu khác. Thí dụ:

The architect drew the structural plan, the electrical engineer drew

the wiring plan, and the mechanical engineer drew the plumbing plan.

Note: Nếu hai câu văn quá ngắn, thì chúng ta có thể nối lại bằng một liên tự mà không cần dấu phẩy. Trong trường hợp nầy, việc dùng dấu phẩy hay không tùy thuộc vào cách viết của mỗi người, mà không liên hệ gì tới vấn đề văn phạm.

My wife washed and I dried the dishes.

Hoặc: My wife washed, and I dried the dishes.

Kalăng was singing and Bích Khê was listening.

Hoặc: Kalăng was singing, and Bích Khê was listening.

6. Dùng dấu phẩy trong câu viết trực tiếp (direct address):

Direct address ám chỉ người được đề cập, được nhắc đến trong câu văn. Phải luôn luôn có dấu phẩy đứng sau người được nhắc đến. Thí dụ:

Boys and girls, please wash your hands before eating.

(Boys and girls = người nghe trực tiếp)

Don’t go into the swimming pool after the lifeguard leaves, Tí Nhỏ.

(Tí Nhỏ = người nghe trực tiếp)

His intention of marrying me, Mommy, is not entirely clear.

(Mommy = người nghe trực tiếp)

Wrong: Châu explained, Bé Hòa that you should never cross the street

on the red light.

Right: Châu explained, Bé Hòa, that you should never cross the street

on the red light.

7. Dùng dấu phẩy trong các danh xưng cá nhân và công ty:

Danh xưng cá nhân ở cuối tên của một người nào đó thường có dấu phẩy đứng trước. Cũng vậy, các chữ Inc. (Incorporated) và Ltd. (Limited) thường có dấu phẩy đứng trước. Thí dụ:

Ngọc Bảo has just mailed the package to John P. Lephong, Sr.

Send your legal inquiries to Thiện Tấn Phan, Esq.

(Esq. là chữ viết tắt của Esquire, tước hiệu dành cho một luật sư.)

Tòng applied for a position with 21 Century, Inc.

Mộng Nhiên’s older brother is Tôn Thất Viên, MD.

Note: Một vài công ty không dùng dấu phẩy trước Inc. hay Ltd. Khi viêt tên của các công ty nầy, chúng ta phải tôn trọng sở thích của họ mà không dùng dấu phẩy.

Nếu đã dùng dấu phẩy trước danh xưng, thì cũng dùng một dấu phẩy nữa ở sau danh xưng, nếu danh xưng nằm ở giữa câu. Thí dụ:

The 21 Century, Inc., is Tòng’s first choice.

John P. Lephong, Esq., is one of my closest cousins.

Note: Không dùng dấu phẩy trước số La Mã đặt sau tên.

Wrong: France was governed from 1804-1814 and 1805 by King

Napoleon, I.

Right: France was governed from 1804-1814 and 1805 by King

Napoleon I.

8. Dùng dấu phẩy trong ngày tháng:

Không dùng dấu phẩy giữa tháng và ngày.

Wrong: The letter is dated July, 22, 2008.

Right: The letter is dated July 22, 2008.

Khi ngày tháng viết riêng một hàng (như khi viết thư), thì không có dấu phẩy sau năm.

Wrong: July 22, 2008,

Dear Thảo,

Right: July 22, 2008

Dear Thảo,

a. Theo các nguyên tắc văn phạm truyền thống:

*Nếu ngày tháng nằm trong một câu văn, thì dùng dấu phẩy ở giữa

tháng và năm; nếu câu văn vẫn còn tiếp tục, thì đặt thêm dấu phẩy sau năm. Thí dụ:

In July, 1979, my wife and I left Vietnam.

*Nếu ngày, tháng và năm nằm trong một câu văn, thì dùng dấu phẩy ở giữa ngày và năm (không có dấu phẩy ở giữa tháng và ngày). Thí dụ:

On July 02, 1979, my wife and I left Vietnam.

b. Theo American Psychological Association:

*Nếu không có ngày, thì không dùng dấu phẩy giữa tháng và năm. Thí dụ:

In July 1980 my wife and I resettled in the United States.

*Nếu có ngày, thì dùng dấu phẩy giống như các nguyên tắc truyền thống. Thí dụ:

On July 02, 1980, we resettled in the United States.

c. Theo Chicago Manual of Style:

*Nếu không có ngày hoặc ngày đặt trước tháng, thì không dùng dấu phẩy. Thí dụ:

In March 1997 I gave bone marrow to save the life of a baby girl.

On 04 March 1997 I gave bone marrow to save the life of a baby

girl.

*Nếu ngày đặt sau tháng, thì dùng dấu phẩy giữa ngày và năm cũng như sau năm. Thí dụ:

In March 17, 1997, we moved to Honolulu, Hawaii.

d. The Modern Language Association Handbook:

Theo cách viết nầy, thì không dùng dấu phẩy khi viết ngày tháng. Thí dụ:

I gave bone marrow on 04 March 1997.

I gave bone marrow in March 1997.

I gave bone marrow in March 1997 to a baby girl.

Note: Có nhiều cách dùng dấu phẩy khi viết về ngày tháng, nhưng khi đã dùng

cách nào, thì phải dùng thống nhất trong suốt bài văn.

9. Dùng dấu phẩy trong địa chỉ:

Ðịa chỉ trên bì thư hoặc bắt đầu trên một lá thư business thường được viết như sau:

Bambi Leton

1015 Kapiolani Blvd.

Honolulu, HI 96814

USA

Note: Ðối với các địa chỉ ở Mỹ, không có dấu phẩy ở giữa tên tiểu bang và zip code.

Khi địa chỉ trên được đưa vào trong câu văn, dấu phẩy sẽ thay cho chỗ xuống hàng. Chúng ta vẫn giữ dấu phẩy đã có sẵn sau tên thành phố. Thí dụ:

If you love my puppy, please send him some cookies to 1015

Kapiolani Blvd., Honolulu, HI 96814, USA.

Nếu sau địa chỉ câu văn vẫn còn tiếp tục, thì dùng dấu phẩy sau tên nước. Thí dụ:

I was used to live at 9 Mê Linh Street, Nha Trang, Việt Nam, before

1975.

Hai thí dụ khác liên quan đến việc dùng dấu phẩy trong địa chỉ:

The annual meeting will be held at Yasaka Hotel, 18 Trần Phú Blvd.,

Nha Trang, Việt Nam, at 9:00 AM.

If you want to reach me while I am on vacation, please send a

message in care of Le’s Enterprises, Westminster, California, USA.

10. Dùng dấu phẩy trong thư từ:

a. Trong thư cá nhân:

*Dùng dấu phẩy sau lời chào. Thí dụ:

Dear Bình An,

Dear Thanh Bình,

*Dùng dấu phẩy sau lời chúc cuối thư. Thí dụ:

Sincerely,

Yours truly,

Note: Không dùng dấu phẩy ở cuối hàng của địa chỉ hoặc cuối ngày tháng. Thí dụ:

Wrong: 11646 Lambert,

El Monte, CA 91732

July 24, 2008,

Right: 11646 Lambert

El Monte, CA 91732

July 24, 2008

b. Trong thư business:

*Dùng dấu hai chấm (colon) sau lời chào. Thí dụ:

Dear Mr. Le:

Dear Sir:

To the Manager:

To Whom It May Concern:

*Dùng dấu phẩy sau lời chúc cuối thư giống như trong thư từ cá nhân. Thí dụ:

Yours sincerely,

Very truly yours,

11. Dùng dấu phẩy sau lời giới thiệu (introductory expressions):

*Dùng dấu phẩy sau lời giời thiệu liên quan đến thời gian, trừ phi lời giới thiệu quá ngắn:

When the summer vacation is over, Cát Tường will go to Sài Gòn to

attend college school.

Yesterday Diệu Tường received a beautiful gift from Belle, her sister.

Sau yesterday chúng ta không dùng dấu phẩy vì quá ngắn.

*Luôn luôn dùng dấu phẩy sau lời giới thiệu phân từ (introductory participle):

Looking at her photo, he feels a surge of loving her occupying him

completely.

*Dùng dấu phẩy sau lời giới thiệu nói về lý do hay điều kiện gì đó (bắt đầu bằng

although, though, despite the fact that, because):

Because of rain, the picnic will be postponed until next week.

Though she looked tired, Trúc insisted on playing three more ping-

pong games.

*Dùng dấu phẩy sau một lời giới thiệu dài:

In the closet behind the stairs leading to the attic, Toản found some old

books that had been missing for years.

*Dùng dấu phẩy sau chữ Yes và No nếu hai chữ nầy không phải là một phần ý chính của câu văn:

Yes, I already finished typing the report.

No, you have to do it yourself.

Note: Chú ý sự khác biệt ý nghĩa của hai câu thí dụ sau chỉ vì một dấu phẩy sau chữ No:

No oranges remain in the refrigerator. (Lấy hết cam ra khỏi tủ lạnh.)

No, oranges remain in the refrigerator. (Hãy để cam trong tủ lạnh.)

Note: Chữ so thường dùng để nối hai ý tưởng với nhau như sau:

It was raining, so they had to cancel the picnic.

Chữ so thường thấy mở đầu một câu văn như sau:

So they went to a movie instead.

Cách dùng chữ so trong trường hợp nầy, cũng như chữ and và but, là không đúng vì

phải được dùng trong một câu văn để nối hai điều gì đó lại với nhau. Tuy nhiên, nếu muốn dùng chữ so để mở đầu một câu văn trong lối viết không nghiêm chỉnh (informal writing), thì không dùng dấu phẩy sau chữ so.

Wrong: So, they went to a movie.

Right: So they went to a movie.

Formal: Therefore, they went to a movie.

12. Dùng dấu phẩy với những lời tán thán nhẹ nhàng (mild exclamation):

Với những lời tán thán nhẹ nhàng, thay vì dùng dấu chấm than, chúng ta dùng dấu phẩy như sau:

Well, I’m not sure that I will go to see a movie with you.

My goodness, Toàn has certainly done a great job.

Please don’t leave before the clean up, for goodness sake.

I’ll go with you to the meeting, absolutely.

Unbelievable, her Mom doesn’t like her boy friend.

Great, I’d like to speak at the conference.

Oh, you’re always joking when you should be serious.

Note: Riêng chữ O thì phải dùng dấu chấm than.

Wrong: O, my darling, why have you left me?

Right: O! My darling, why have you left me?

13. Dùng dấu phẩy trong câu văn có lời trích (quotations):

Theo cách viết của Mỹ, dấu phẩy ở cuối lời trích luôn luôn đặt bên trong ngoặc kép; trong khi theo cách viết của người Anh, thì dấu phẩy đặt ở bên ngoài. Trong

trường hợp nầy, dấu phẩy báo hiệu rằng câu trích đã chấm dứt, nhưng câu văn vẫn còn tiếp tục.

“I enjoy her food very much,” commented her mother-in-law.

Nếu lời trích chấm dứt câu văn, thì dấu chấm được dùng để vừa chấm dứt lời trích vừa chấm dứt câu văn.

“I enjoy her food very much.”

a. Lời trích đứng trước người nói:

Dấu phẩy chấm dứt lời trích nằm trong ngoặc kép. Thí dụ:

“Phượng is a good cook,” said Auntie Nhiên.

Note: Nếu lời trích chấm dứt bằng dấu hỏi hay dấu chấm than, thì không đặt thêm dấu phẩy.

“Are you sure that she is a good cook?” asked Tuấn.

“Of course I’m sure!” exclaimed Auntie Nhiên.

b. Lời trích đứng sau người nói:

Dấu phẩy chấm dứt phần giới thiệu người nói. Thí dụ:

Tú complained, “Mom prepares dinner far too long.”

Phượng argued, “Good dinner does not emerge immediately.”

c. Người nói đứng giữa lời trích:

Trong trường hợp nầy, dấu phẩy được đặt như sau:

“Mom prepares dinner far too long,” commented Tú, “and I lose my

appetite.”

“If you can’t wait,” retorted Phượng, “eat hamburger instead.”

Note: Ðôi khi lời trích không nằm trong ngoặc kép, nhưng chúng ta vẫn dùng dấu phẩy như sau:

My new book was released last month, wrote Thanh Tuyền on

her blog.

Note: Không dùng dấu phẩy khi chữ that đi trước lời trích. Thí dụ:

Viên declared that “shooting targets and playing cards for fun” are two

of his most favorite hobbies.

d. Các quy định khác liên quan đến dấu phẩy và lời trích:

*Không bao giờ đặt dấu chấm dứt (endkark) và dấu phẩy ở cuối một lời trích.

Wrong: “After the renovation, the salon is attracting more customers.”, reported the manager.

.

Right: “After the renovation, the salon is attracting more customers,” reported the manager.

Wrong: “After the renovation, the salon is attracting more customers,”.

Right: “After the renovation, the salon is attracting more customers.”

*Hãy để ý cách dùng dấu phẩy và cách chấm câu trong các thí dụ sau đây:

“I visited Venice for three days last summer,” said Mộng Nhiên.

“I would have liked to stay there a whole month.”

“I visited Venice for three days last summer.” Said Mộng Nhiên,

“I would have liked to stay there a whole month.”

“I visited Venice for three days last summer,” said Mộng Nhiên;

“I would have liked to stay there a whole month.”

“I visited Venice for three days last summer,” said Mộng Nhiên,

“but I would have liked to stay there a whole month.”

14. Dùng dấu phẩy trong ngoặc đơn (parentheses):

Ngoặc đơn nhằm cung cấp thêm một vài chi tiết cho câu văn. Dùng dấu phẩy bên trong ngoặc đơn theo đúng các quy định trên đây. Nếu muốn tách riêng ngoặc đơn với các phần khác trong câu văn, thì đặt dấu phẩy sau ngoặc đơn. Thí dụ:

Proundly hanging her bachelor of laws (she had just graduated this

summer), Quỳnh Giao declares that she is a lawyer now.

Note: Không bao giờ đặt dấu phẩy trước ngoặc đơn.

Wrong: If you want to buy the show tickets, (each cost $15), send us a

check.

Right: If you want to buy the show tickets (each cost $15), send us a

check.

Wrong: The show will start at 8:30 PM in Diamond Hall, (map attached).

Right: The show will start at 8:30 PM in Diamond Hall (map attached).

15. Dùng dấu phẩy với các con số:

Thông thường, dấu phẩy được dùng để chia thành từng nhóm ba con trong những số

lớn. Thí dụ:

9,898,454,232 670,000 146,500

Ðối với những số chỉ có bốn con, không cần dùng dấu phẩy. Thí dụ:

1504 2202 9898

16. Dùng dấu phẩy để tránh hiểu nhầm:

Khi đọc lên một câu văn, nếu thấy lủng củng hoặc tối nghĩa, tức là chúng ta đã không dùng dấu phẩy, hoặc dùng không đúng chỗ. Hãy để ý các câu thí dụ sau:

After bathing, my puppy splashed everyone in the room.

Nếu không có dấu phẩy, người ta sẽ nghĩ After bathing my puppy.

To eat, her baby needs small bowl and small spoon.

Nếu không có dấu phẩy, người ta sẽ nghĩ To eat her baby.

Woman, without her man, is nothing.

Woman, without her, man is nothing.

Phụ nữ mà không có đàn ông, sẽ không là gì cả.

Phụ nữ mà không có, đàn ông sẽ không là gì cả.

Vị trí dấu phẩy khác nhau đã làm cho ý nghĩa của câu văn thay đổi hoàn toàn

Bình yên

Có bao nhiêu cách để chúng ta thỏa mãn những khác vọng lớn lao của tâm hồn, với tôi khác vọng lớn lao của tâm hồn chẳng nằm ngoài hai chữ Bình Yên, Bình Yên cho bản thân, cho những thân yêu, cho những người xung quanh, và cho mọi người. Trong thế giới rộng lớn này dường như những khoản trống cho sự bình yên càng lúc càng thu hẹp, cứ nhỏ dần, nhỏ dần đến khi chỉ còn lại một góc trong tâm hồn, nơi tôi gọi là thiên đường nhỏ của tôi, nơi tôi sẽ chia cùng bạn những thứ ngọt ngào trong cuộc sống.
Tôi có vinh hạnh được sinh ra và lớn lên ở cái thành phố phồn hoa này, chứng kiến bao thâm trầm của nó, nên mang nhiều hơi hướng của dân thành phố, nhưng là thành phố của 10 năm trước cơ, còn bây giờ, thành phố chuyển mình quá nhanh, tôi thành ra kẻ lạc hậu mất rồi. Giờ đây, thành phố trẻ hiện ra ngày càng lộng lãy thì cái hoài niệm xưa kia ngày càng trở nên ấm áp...